Od Skali do Argostoli

Południowa Kefalonia jest jej najmniej górzystą częścią i właśnie dlatego tak łatwo ją przeoczyć. Odwiedzający jadą od razu na północ, do Myrtos i Fiskardo, a ci, którzy zostają przy lotnisku, mają tu zwykle po prostu wakacje na plaży. Tymczasem trasa od SKALI do ARGOSTOLI, czyli na zachód i północ po południowym brzegu wyspy, to jeden z najbardziej zróżnicowanych odcinków: w ciągu dnia można zobaczyć rzymskie mozaiki, zamek dawnej stolicy, wsie w gajach oliwnych i winnice, a między nimi kilka dobrych plaż.

Układ jest prosty. Skala leży na południowo-wschodnim cyplu wyspy i jest największym ośrodkiem wypoczynkowym tej części. Stąd droga prowadzi na zachód wzdłuż wybrzeża, mija Lourdatę i skręca w głąb lądu ku Markopoulo, a potem wspina się ku zamkowi Agios Georgios i schodzi do Argostoli. Całość zajmuje mniej niż godzinę jazdy, ale z postojami łatwo wypełnić nią dzień.

Skala

SKALA to osada, która zbudowała swoją tożsamość na jednym atucie: plaży. Ciągnie się ona kilka kilometrów, od jasnego piasku po drobny żwir, i otwiera się na wschód ku morzu, zazwyczaj spokojnym, ale w wietrzne dni z dość wyraźną falą. Dno jest łagodne, więc dzieci i niezbyt pewni pływacy czują się tu dobrze. Za plażą stoją rzędy tawern i pensjonatów, a życie toczy się wzdłuż jednej głównej ulicy. Po zmroku robi się tu gwarno, choć nie tak jak w największych kurortach. Ten odcinek wybrzeża nie ma jednak zbyt wiele cienia, więc w południe bywa upalnie.

Rzymska willa i świątynia Apolla

Poza plażą w Skali są ślady starożytności. Na skraju miejscowości odkryto pozostałości rzymskiej willi z II wieku n.e., a w nich zachowane mozaiki podłogowe, przedstawiające motywy roślinne i zwierzęce. Zabytek jest niewielki, ale dobrze pokazuje, że wyspa była zasiedlona i zamożna w czasach imperium. Nieco dalej, na wzgórzu, stoją ruiny świątyni Apolla z okresu archaicznego, a po jej fragmentach rozpoznasz kamienne bloki, rozrzucone wśród gajów. Zwiedzanie zajmuje godzinę i warto je zaplanować na rano. Więcej o wykopaliskach i muzeach wyspy znajdziesz na stronie odysseus.culture.gr.

Żółwie i ochrona plaż

Jak na Zakinthos, tak i tutaj plaże południa są miejscami lęgowymi żółwia CARETTA CARETTA. Gniazda znajdują się na plażach w okolicy Skali, a także w zatoce Kaminia i na plaży Mounda. Zasady są proste: nocą nie świeć latarką, nie zostawiaj na piasku rozstawionych leżaków i nie wchodź na oznaczone ogrodzenia. Dokładniejszy opis tego gatunku i jego problemów znajdziesz w tekście o plażach od Vassiliko po Laganas, gdzie ochrona żółwi jest najlepiej zorganizowana.

Lourdata i wybrzeże na zachód

Z centrum Skali droga prowadzi na zachód w stronę wsi LOURDATA. Jest to osada rozciągnięta na zboczu, z którego schodzi się do plaży w kierunku południowym. Plaża w Lourdacie jest długa, piaszczysta, a w wielu miejscach równie szeroka jak ta w Skali, ale spokojniejsza. Latem stoją tu leżaki, ale wystarczy przejść kilkaset metrów w bok, by znaleźć puste miejsce. Okolica jest dobra na dłuższy odpoczynek, a tawerny serwują ryby i proste dania z rusztu.

Kawałek dalej leży KATO KATELIOS, niewielki port rybacki z kilkoma tawernami, do którego wieczorem schodzą się miejscowi. To jedno z tych miejsc, gdzie wciąż można zjeść rybę prosto z łodzi, choć kuchnia nie ma w tym nic wyszukanego. W okolicy ciągną się niskie wzgórza z oliwkami i winnicami, a drogi prowadzą na północ do wsi w głębi lądu. Na tej trasie warto zjechać na chwilę ze wzdłużnej szosy: ukryte w dolinach wioski mają kościoły z dzwonnicami w weneckim stylu i niewielkie cmentarze z kamiennymi nagrobkami.

Wnętrze: oliwki, winnice, wsie

Między wybrzeżem a Argostoli rozciąga się krajobraz niskich wzgórz, z którego zbierają się oliwki i winogrona na wino. W okolicach wsi Kokolata i Mazarakata odkryto grobowce z okresu mykeńskiego, co pokazuje, że osadnictwo sięga tu co najmniej późnej epoki brązu. Zabytki nie są zbyt efektowne, ale wartościowe dla tych, którzy lubią przyglądać się początkom. Wzgórza, które przemierzasz, były zasiedlone przez tysiące lat, a ich spokojne kształty skrywają więcej historii, niż wskazuje pierwsze wrażenie.

Markopoulo i święto węży

MARKOPOULO to wieś, o której słyszała cała Grecja. Co roku w okolicach święta Wniebowzięcia, 15 sierpnia, w kościele Panagia Fidiotissa pojawiają się małe węże, które mieszkańcy nazywają „wężami Matki Boskiej”. Zwierzęta są niewielkie, niejadowite i mają na głowie ciemny znak przypominający krzyż. Według miejscowej legendy wiążą się z dawnym atakiem piratów, podczas którego zakonnice zamieniły się w węże, aby uniknąć niewoli. Wierni uważają ich pojawienie się za dobry znak na nadchodzący rok, a brak węży za zły. Zwyczaj bywa tematem zainteresowania mediów, a w sierpniu wieś wypełnia się gośćmi.

Jeśli planujesz tu przyjechać w dniach święta, zarezerwuj więcej czasu, bo parking przy kościele szybko się zapełnia. Poza sierpniem Markopoulo jest zwykłą wsią z kościołem i kilkoma domami, co samo w sobie ma swój urok.

Zamek Agios Georgios

Z Markopoulo droga prowadzi na północ do wsi Peratata i dalej do zamku AGIOS GEORGIOS, który wznosi się na wzgórzu około dziesięciu kilometrów od Argostoli. To dawna stolica Kefalonii: od XVI wieku aż do 1757 roku to tutaj mieścił się główny ośrodek władzy. Wenecjanie opanowali wyspę w 1500 roku, a w kolejnych latach rozbudowali istniejące umocnienia, tworząc twierdzę, w której mieszkała nie tylko załoga, ale także rodziny kupieckie i szlacheckie. Wewnątrz murów stały domy, kościoły, magazyny i pałac gubernatora.

Trzęsienia ziemi w XVII i XVIII wieku, a ostatecznie to z 1953 roku, zniszczyły większość budynków, więc dziś widać głównie mury, bramę i fragmenty kościołów. Ale położenie robi wrażenie: z wałów rozciąga się widok na całą południową część wyspy, a przy dobrej pogodzie widać Zakinthos. Warto wziąć wodę i nakrycie głowy, bo cienia w środku jest niewiele. Historia kolejnych podbojów wyspy jest w skrócie opisana w Wikipedii.

Niedaleko zamku, w Peratata, stoi klasztor Agios Andreas Milapidias, w którym mieści się niewielkie muzeum ikon. Jeśli masz jeszcze czas, a także ochotę na cichy spacer po dziedzińcu, to dobry kolejny przystanek. Wiele z ikon pochodzi z okresu, gdy Kefalonia była częścią Republiki Weneckiej i łączyła wpływy bizantyjskie z włoskimi.

Co zjeść i wypić na południu

Południe Kefalonii nie ma tak wyrazistej kuchni jak północ, ale ma swoje zalety. Tawerny w Skali i Lourdacie serwują to, co wszędzie na wyspach Jońskich: grillowane ryby, kalmary, sałatkę z pomidorów, ogórków i fety oraz lokalną kreatopitę, czyli kruchą tartę z mięsem i ryżem. Wieś bywa lepsza od wybrzeża, więc jeśli masz wybór, jedz tam, gdzie widzisz miejscowych przy stolikach. Do tego pije się wino domowe z karafki, zwykle białe, lekkie i bardzo zimne, oraz ciemne mavrodafni na deser. Oliwa z okolicznych gajów jest zielonkawa i lekko pikantna, a zakup butelki w małej wytwórni to dobry sposób na przywiezienie kawałka wyspy do domu.

Wiele tawern otwiera się późno, bo życie toczy się tu według rytmu popołudniowej sjesty. Obiad około trzeciej i kolacja po dziewiątej to norma, a poza sezonem część lokali zamyka się już we wrześniu. Dobrze mieć na wszelki wypadek własny zapas wody i owoców, szczególnie na krótszych wycieczkach w głąb lądu, gdzie sklepów jest niewiele.

Plaże poza Skalą

Choć Skala jest najbardziej znana, wybrzeże południowe kryje kilka innych plaż. Na wschód od niej, w kierunku przylądka, ciągną się odcinki żwirowo-piaszczyste, na których łatwo znaleźć wolne miejsce nawet w wysokim sezonie. W zatoce Kaminia i na plaży Mounda woda jest przejrzysta, a okolica spokojna, choć ze względu na żółwie obowiązują tu ograniczenia. Mniej uczęszczane są też zatoczki na zachód od Lourdaty, do których prowadzą polne drogi, często w kiepskim stanie. Jeśli zdecydujesz się tam zjechać, upewnij się, że wynajęty samochód ma odpowiednie zawieszenie, a po deszczu lepiej zrezygnować.

Na wodzie nie brakuje zajęć. Można wypożyczyć kajak lub rower wodny, popływać z maską w skalistych fragmentach brzegu albo wybrać się łodzią na krótki rejs. Dno bywa kamieniste, więc buty do wody to rozsądny dodatek. Wiatr zwykle wzmaga się po południu, dlatego poranki są najlepsze na spokojne pływanie.

Dojazd do Argostoli i uwagi praktyczne

Z zamku do Argostoli dojeżdża się w kilkanaście minut. Droga biegnie przez wsie takie jak Travliata i Faraklata, ocienione cyprysami i oliwkami. Przed miastem warto skręcić do Lassi, gdzie na niskim wzgórzu leży większość hoteli, albo na plaże Makris Gialos i Platis Gialos. Opis samego miasta, mostu Drapano i półwyspu po drugiej stronie zatoki znajdziesz w tekście o Argostoli i Lixouri.

W praktyce trasa jest łatwa. Drogi są asfaltowe i szersze niż na północy, a ruch umiarkowany, wyjąwszy sierpień. Samochód jest wygodny, ale można też skorzystać z autobusów, które kursują z Argostoli do Skali i innych miejscowości, choć rzadko i według rozkładu, który zmienia się z sezonu na sezon. Warto więc sprawdzić go w dniu poprzedzającym. Z ogólnym obrazem wyspy i jej innych regionów możesz zapoznać się w opisie Kefalonii.

Na koniec rada dotycząca pory roku. Południe jest najgorętszym fragmentem wyspy. W lipcu i sierpniu temperatura często przekracza trzydzieści pięć stopni, a odkryte mury zamku i ruiny rozgrzewają się do granic wytrzymałości. Najlepszy czas na zwiedzanie to maj, czerwiec i wrzesień. Wtedy też morze jest ciepłe, a żółwie wciąż można spotkać, jeśli ma się szczęście i cierpliwość.

Jeśli po drodze zostanie ci godzina, warto zatrzymać się w którejś z małych wsi między Markopoulo a Peratata. Zazwyczaj mają one plac z platanem, kawiarnię, w której męskie towarzystwo gra w karty lub tryktraka, i kościół z dzwonnicą. Nikt tu nie czeka na turystów, ale też nikt ich nie odprawia: kawa po grecku kosztuje niewiele, a rozmowa o pogodzie, oliwkach i wyspie przy jednym stoliku bywa najciekawszym przystankiem całej trasy.