Mathraki i wyspy Diapontia

Mapa Wysp Jońskich ma kilka miejsc, które większość podróżnych pomija. Jednym z nich jest mały archipelag na północny zachód od Korfu, składający się z trzech zamieszkanych wysp i kilku skalistych wysepek. Grecy nazywają je DIAPONTIA NISIA, czyli „wyspy za morzem”, bo leżą po drugiej stronie otwartej wody. Są to OTHONI, ERIKOUSSA i MATHRAKI. Należą do najbardziej wysuniętych na północny zachód fragmentów Grecji, a najdalsza z nich, Othoni, uchodzi za najdalej na zachód wysuniętą zamieszkaną wyspę Grecji.

Nie ma tu zabytków na miarę Kerkiry ani plaż z folderów reklamowych. Jest za to poczucie, że znalazło się na krańcu świata. Mieszkańcy zajmują się rolnictwem, rybołówstwem i niewielką turystyką, a życie płynie według rytmu promów, pogody i pór roku. Zimą bywa tu pusto, a niektóre wioski mają ledwie garstkę stałych mieszkańców. Latem przybywają turyści i potomkowie emigrantów, a wyspy ożywają.

Na mapie opisanej w tym tekście znajduje się cały archipelag. Ogólny opis podajemy na początku, potem po kolei trzy wyspy, a na końcu sposób dojazdu i wskazówki praktyczne. Piszemy o nich razem, bo choć różnią się charakterem, łączy je położenie i ten sam problem: izolacja, która jest zarazem największą zaletą.

Archipelag Diapontia w skrócie

Trzy wyspy leżą kilkanaście kilometrów od północno-zachodniego krańca Korfu, w kierunku Włoch. Są niewielkie, płaskie lub łagodnie pagórkowate, a ich wybrzeża to na przemian piaszczyste zatoki i niskie klify. Roślinność jest typowa dla wysp jońskich: oliwki, cyprysy, krzewy maquis i sosny. Klimat jest łagodny, a deszcze zimą bywają obfite, co sprawia, że wyspy są zieleńsze, niż można by się spodziewać.

Historia archipelagu jest nierozerwalnie związana z Korfu. W okresie weneckim wyspy służyły jako punkty obserwacyjne i miejsca schronienia dla rybaków, a mieszkańcy płacili podatki w oliwie i produktach rolnych. Później wyspy przeszły pod panowanie brytyjskie, a w 1864 roku, wraz z całymi Wyspami Jońskimi, zostały włączone do Grecji. W XX wieku wielu mieszkańców wyemigrowało za chlebem, głównie do Stanów Zjednoczonych i Australii. Dziś wiele rodzin utrzymuje kontakty z potomkami, którzy przyjeżdżają na wakacje i święta. Dodatkowe informacje o archipelagu znajdziesz w angielskiej Wikipedii.

Mathraki: najcichsza z trzech

Charakter wyspy

MATHRAKI jest najmniejszą z zamieszkanych wysp i najbardziej odosobnioną. Wyspa ma zaledwie kilka kilometrów kwadratowych powierzchni i garstkę stałych mieszkańców. Zbocza pokrywają gaje oliwne, wśród których stoją niskie, kamienne domy. Największe skupiska zabudowy znajdują się w pobliżu portu oraz w kilku niewielkich wioskach w głębi lądu. Ruch jest tu znikomy, a dźwięki, które słychać, to dzwonki kóz, szum wiatru i przypływające od czasu do czasu łodzie.

Wyspa nie ma wielkiej infrastruktury turystycznej. Nocleg znajdzie się w kilku prywatnych pokojach, a jedzenie w skromnych tawernach, w których menu zależy od połowu i sezonu. W zamian za to są tu rzeczy, których brakuje w kurortach: nieskażona natura, brak pośpiechu i możliwość spaceru po drogach bez spotkania żywej duszy. Dla wielu osób to właśnie jest powód, by tu przyjechać.

Plaże i spacery

Plaże Mathraki są niewielkie, piaszczyste lub kamieniste, często ukryte w zatoczkach, do których trzeba dojść pieszo. Woda jest czysta, a nurkowanie z maską pozwala obejrzeć skalne dno i ryby. Nawet te najczęściej odwiedzane bywają puste. Warto zabrać ze sobą wodę i jedzenie, bo w pobliżu plaż nie ma sklepów.

Spacery po wyspie łączą krótkie, ale zróżnicowane trasy. Można dojść z portu do wiosek, a stamtąd na wzgórza, z których widać Korfu, Albanię i pozostałe wyspy archipelagu. Najlepiej wyruszyć rano, kiedy powietrze jest jeszcze chłodne. Ścieżki bywają słabo oznaczone, ale ponieważ wyspa jest mała, trudno zgubić się na dłużej.

Othoni: wyspa Kalipso

Mit i rzeczywistość

OTHONI jest największą z trzech wysp i najdalej wysuniętą na zachód. Według tradycji, popularnej wśród mieszkańców i badaczy, to właśnie tutaj leżała mityczna OGYGIA, wyspa nimfy Kalipso, u której Odyseusz spędził siedem lat po rozbiciu swojego statku. Homer opisuje ją w „Odysei” jako miejsce zalesione, z grotą i źródłami. Utożsamienie z Othoni jest jednak tylko jedną z wielu hipotez, a autor eposu nie podał dokładnych współrzędnych. Podobne pretensje do bycia Ogygią zgłaszają miejsca na Malcie, w Hiszpanii i gdzie indziej. Streszczenie mitu znajdziesz w haśle o Kalipso w Wikipedii.

Na samej wyspie mit jest obecny w nazwach lokali i pamiątkach, a także w opowieściach starszych mieszkańców. Lokalne opowieści chętnie wskazują groty na wybrzeżu, choć ich związek z legendą jest wyłącznie symboliczny. Dla wielu odwiedzających wystarcza sama myśl, że mogą stać w miejscu, które starożytni uważali za koniec znanego świata.

Osady i plaże

Wyspa ma kilka niewielkich osad, rozrzuconych wśród pól i gajów. Największa z nich leży w okolicy portu, gdzie zatrzymują się statki z Korfu. Pozostałe są mniejsze i przycupnięte na zboczach. Plaże są piaszczyste lub kamieniste, często puste, a woda przejrzysta. W głębi wyspy wiodą drogi i ścieżki, które pozwalają spacerować po wzgórzach i obejrzeć wybrzeże od strony lądu.

Na Othoni działa kilka tawern i pensjonatów, choć w sezonie zimowym wiele z nich zamyka się na kłódkę. Latem życie koncentruje się wokół portu, a wieczorem stoły ustawia się pod gołym niebem. W sierpniu odbywają się święta religijne, na które zjeżdżają potomkowie emigrantów, i wtedy wyspa na kilka dni zamienia się w gwarną wioskę.

Erikoussa: zieleń i piasek

ERIKOUSSA leży między Mathraki a Othoni. Płaska, porośnięta sosnami i oliwkami, słynie z piaszczystych plaż o łagodnym zejściu do wody. Dojście z portu na plażę zajmuje zwykle piechotą kilkanaście minut. Piasek jest tu jasny, a woda płytka i ciepła, co czyni z Erikoussy dobre miejsce na krótki wypad z dziećmi.

W historii wyspy ważne miejsce zajmuje emigracja. W XX wieku wielu mieszkańców wyjechało do Stanów Zjednoczonych i Australii, a ich potomkowie wspierają dziś lokalną gospodarkę, odwiedzając wyspę latem. W pobliżu portu stoi kościół, a w wiosce działa kilka tawern i pokoi do wynajęcia. Cisza panuje tu przez większość roku, przerywana tylko w sezonie przez przyjezdnych.

Dojazd i organizacja podróży

Z Korfu na Diapontia

Do wysp można dostać się łodzią lub promem z Korfu. Połączenia wychodzą z Kerkiry oraz z portów na północnym wybrzeżu, w tym z okolic Sidari, o którym piszemy w tekście od Kassiopi po Rodę. Rejs trwa od godziny do kilku godzin, w zależności od trasy, rodzaju jednostki i liczby zawinięć. Wiele rejsów jest w istocie wycieczkami jednodniowymi, które pozwalają zobaczyć wyspę, wykąpać się i wrócić przed zmierzchem.

Rozkłady zmieniają się z sezonu na sezon, a przy silnym wietrze kursy bywają odwoływane. Dlatego jeśli planujesz nocleg, warto zostawić zapas czasu na powrót i nie umawiać się na ścisłe terminy na kontynencie. Informacje o aktualnych połączeniach można uzyskać w porcie w Kerkirze lub w biurach podróży na północy wyspy. Samą Kerkirę opisujemy w tekście o mieście Korfu.

Co zabrać

Wyspy są małe i słabo zaopatrzone, więc warto zabrać podstawowe rzeczy z Korfu: leki, krem z filtrem, wodę, a także gotówkę. Sklepy są niewielkie, a ceny nieco wyższe niż na dużej wyspie. Dobrze przygotować się też na brak zasięgu w niektórych miejscach. Dla piechurów przydadzą się wygodne buty i nakrycie głowy, bo cień zdarza się rzadko.

Kiedy jechać

Najlepsze miesiące to czerwiec i wrzesień, kiedy jest ciepło, a ruch niewielki. W lipcu i sierpniu pojawiają się goście z rodzin emigrantów i zwykli turyści, więc noclegi trzeba rezerwować wcześniej. Wiosną wyspy są zielone, ale morze zimne, a jesienią zaczynają się deszcze i część lokali zamyka sezon. Zimą większość usług zawiesza działalność, a rejsy są rzadkie.

Dla kogo są te wyspy

Diapontia nie są dla każdego. Brakuje tu rozrywek, nocnego życia i rozbudowanej infrastruktury. Dla kogoś, kto lubi wygodę, to może być zaleta, a dla kogoś innego – powód do znudzenia. Jeśli jednak ktoś szuka ciszy, prostych posiłków, kąpieli w czystym morzu i spacerów bez celu, znajdzie tu to, czego trudno doszukać się na większych wyspach.

Warto potraktować wizytę na Diapontii jako uzupełnienie pobytu na Korfu, a nie jako osobny cel. Wiele osób zaczyna od jednodniowej wycieczki, a potem wraca na kilka dni. Dobrym punktem wypadowym są północne wybrzeża Korfu a stamtąd łatwo dojechać także w okolice Paleokastritsy. Taka podróż pokazuje, że Wyspy Jońskie to nie tylko znane z pocztówek wybrzeża, ale i miejsca, w których czas płynie wolniej, a morze nadal jest granicą świata.

Życie codzienne na krańcu Grecji

Aby zrozumieć te wyspy, trzeba pojąć, jak wygląda tu zwykły dzień. Rano łódź rybacka wraca z połowu, w kawiarni przy porcie spotykają się starsi mieszkańcy, a w sklepie sprzedawca zamawia towar, który dotrze, gdy pozwoli pogoda. Dzieci uczą się w maleńkich szkołach, których liczebność zależy od tego, czy ktoś z rodzin zdecydował się zostać. Zimą mieszkańców jest garstka, a wiele domów stoi zamkniętych. Wiosną wracają emigranci i sezonowi pracownicy, otwierają się tawerny, a wyspy zmieniają się w wesołe, choć nadal skromne miejsca.

Gospodarka opiera się na oliwie, winie, owocach, rybołówstwie i gościnności. Wiele tradycji przetrwało właśnie dzięki izolacji: święta patronalne, potrawy z pieca, ręcznie robione wyroby z wełny. Warto pamiętać, że gość jest tu zawsze zauważony, a uprzejmość i cierpliwość są cenione bardziej niż pośpiech. Nie należy oczekiwać usług na poziomie dużego kurortu, ale ciepło przyjęcia często wynagradza braki.

Przyroda i morze

Wody wokół archipelagu są czyste i przejrzyste. Nurkujący z maską zobaczą skalne dno, rozgwiazdy i ławice drobnych ryb. Na wyspach żyją liczne ptaki, a w okresie wędrówek zatrzymują się tu gatunki, które w głębi lądu pojawiają się rzadziej. Wiosną łąki są pokryte dzikimi kwiatami, a w powietrzu unosi się zapach macierzanki i innych ziół. Wieczorami, gdy słońce chowa się za horyzont, niebo bywa wyjątkowo kolorowe, a przy braku świateł miejskich nocą widać mnóstwo gwiazd.

Warto zachować wobec przyrody szacunek: nie zostawiać śmieci, nie zrywać roślin i nie płoszyć zwierząt. Mała skala wysp sprawia, że wpływ turystów jest tu bardziej odczuwalny niż na dużym Korfu. Każdy, kto przyjeżdża na dłużej, powinien pamiętać o ograniczonych zasobach wody i prądu, szczególnie w środku lata.

Plan na trzy dni

Dla tych, którzy mają kilka dni, dobry plan może wyglądać tak: pierwszego dnia dojazd na Mathraki, spacer po wiosce i kąpiel w najbliższej zatoce; drugiego dnia rejs lub przejście na kolejną wyspę, obiad w porcie i długi spacer po wybrzeżu; trzeciego dnia spokojny poranek, ostatnie zakupy i powrót na Korfu. Taki układ zależy jednak od połączeń, więc elastyczność jest tu podstawową zasadą podróżowania.