Paleokastritsa i północno-zachodnia część wyspy

Kto zna Korfu tylko z folderów reklamowych, najpewniej zna właśnie PALEOKASTRITSĘ. Szeroko otwarta, a jednocześnie ukryta w zakolu zachodniego wybrzeża, składa się z sześciu zatok wciśniętych między skaliste przylądki, z których każdy jest porośnięty cyprysami i sosnami. Woda ma kolor, który trudno opisać bez ocierania się o banał: zielonkawy przy brzegu, turkusowy dalej, granatowy tam, gdzie dno nagle spada w głąb. Z klifów schodzą ścieżki, na skałach stoją kapliczki, a w jednej z zatok od pokoleń cumują drewniane łodzie rybackie.

Miejsce od dawna uchodzi za jedno z najważniejszych w mitologii wyspy. Starożytni utożsamiali Korfu ze Scherią z „Odysei”, krainą feaków, a Paleokastritsę z ich dawną stolicą. Nazwa „Paleokastritsa” oznacza zresztą „stary zamek”, choć dziś kojarzy się raczej z klasztorem i zatokami. Archeologów interesują okolice, ale dla wielu odwiedzających liczy się przede wszystkim widok.

Dojazd z Kerkiry zajmuje około czterdziestu minut przez środek wyspy. Droga jest dobra, ale pod koniec zjeżdża serpentynami do doliny, w której mieści się miasteczko. W sezonie warto przyjechać bardzo wcześnie albo późnym popołudniem, bo przez resztę dnia parkingi wypełniają autokary, a ścieżki nad zatokami tłum. Poza sezonem, wiosną i jesienią, miejsce zmienia się w oazę ciszy.

Zatoki i plaże

Paleokastritsa składa się z kilku odcinków wybrzeża, które łączą się jedną promenadą. Najbliżej centrum leży żwirowa plaża AGIOS SPYRIDON, wygodna i dobrze zagospodarowana, z restauracjami tuż przy brzegu. Kawałek dalej, za cyplem, znajduje się ALIPA, a po drugiej stronie półwyspu zatoka AGIOS PETROS, mniejsza i spokojniejsza. Każda z nich ma nieco inny charakter, ale wszystkie łączy niezwykła przejrzystość wody.

Dno jest tu zwykle kamieniste i opada szybko, więc dobrze mieć buty do wody. Pływanie wśród skał, w których odbijają się światło i cień, to przyjemność, o której później długo się opowiada. Dla nurków z maską plaże oferują szereg skalnych półek i jaskiń. Wielu odwiedzających wynajmuje małe łódki albo kajaki i zapuszcza się do wąskich zatoczek niedostępnych z lądu.

Rejsy do grot

Z przystani odpływają niewielkie łodzie, które za kilkanaście minut docierają do skalnych grot na północ i południe od zatoki. Najbardziej znana jest tzw. Niebieska Grota, w której woda świeci intensywnym błękitem, gdy do wnętrza wpada światło słoneczne. Rejs trwa krótko, ale pozostawia wrażenie na długo. Kapitanowie chętnie opowiadają przy okazji historie o statkach i piratach, choć warto zachować dystans do szczegółów. Najlepiej pływać rano, gdy morze jest spokojne, a słońce stoi nisko.

Klasztor Theotokos

Na wysokim cyplu, nad zatoką, stoi KLASZTOR THEOTOKOS, czyli Matki Bożej. Według tradycji założono go w XIII wieku, a obecne zabudowania pochodzą głównie z XVIII stulecia. Biały kompleks z dzwonnicą otacza ogród pełen bugenwilli, oleandrów i cytrusów, a z balkonów rozciąga się widok na zatokę. Wokół dziedzińca biegną krużganki, w których mnisi dawniej mieszkali, a dziś znajduje się małe muzeum z ikonami, księgami i narzędziami do wyrobu oliwy.

W kościele klasztornym można zobaczyć ikony z różnych epok i wielki, bogato zdobiony ikonostas. Na dziedzińcu stoi studnia, a pod drzewami urządzono miejsce do odpoczynku. Wizyta trwa niecałą godzinę i nie wymaga przygotowania, poza przyzwoitym strojem: ramiona i kolana powinny być zakryte, a przy wejściu zwykle wiszą pożyczane chusty i spódnice dla niezorientowanych.

Klasztor jest czynny, a mnisi nadal mieszkają w murach, więc zachowaj ciszę i nie wchodź do pomieszczeń oznaczonych jako prywatne. Dla wielu osób to przystanek bardziej nastrojowy niż zabytkowy, i właśnie dlatego zostaje w pamięci.

Angelokastro

Kilka kilometrów na północ od Paleokastritsy, na szczycie skały wznoszącej się około 300 metrów nad morzem, leży ANGELOKASTRO. Bizantyjska forteca powstała na przełomie XII i XIII wieku, prawdopodobnie za czasów Despotatu Epiru, i przez kolejne stulecia pełniła rolę bastionu obronnego północno-zachodniej Korfu. Później umacniali ją Wenecjanie, a mieszkańcy okolicznych wsi chronili się za jej murami podczas najazdów piratów i Turków. Zamek oparł się oblężeniom, między innymi w XVI wieku i na początku XVIII stulecia, co stało się częścią wyspiarskiej legendy. Więcej o dziejach budowli znajdziesz w haśle Angelokastro.

Dojście do zamku prowadzi od wsi KRINI, położonej wyżej, krętą ścieżką i stromymi schodami. Ostatni odcinek wymaga wysiłku i uwagi, bo stopnie są nierówne, a bariery nieliczne. Na górze zachowały się fragmenty murów, ruiny koszar, cysterny na wodę i niewielki kościółek Archanioła Michała oraz jaskinię-kaplicę wkomponowaną w skałę. Stąd widać całą linię wybrzeża, od Paleokastritsy po odległe zatoki na północy, a przy wyjątkowo czystym powietrzu także albańskie góry.

Zabierz wodę i kapelusz, bo na szczycie nie ma cienia. Zwiedzanie zajmuje około godziny, a z powrotem dobrze zrobić postój w Krini, gdzie na placu stoi kawiarnia z widokiem. To jeden z tych zabytków, które wydają się ważniejsze, gdy stoi się w ich cieniu, niż gdy ogląda je na zdjęciach.

Lakones i Bella Vista

Z Paleokastritsy w górę, na północny wschód, wiedzie kręta droga do wsi LAKONES. Jest to jedna z najbardziej widowiskowych tras na wyspie: serpentyny przez gaje oliwne, ostre zakręty, w których nie ma miejsca na dwa autobusy, i co chwilę widok na zatoki z coraz większej wysokości. W Lakones, na zboczu, znajduje się taras widokowy BELLA VISTA, czyli Piękny Widok. Nazwa jest tym razem w pełni uzasadniona. Z balkonu lub z tarasu pobliskiej kawiarni widać całą Paleokastritsę: półwysep z klasztorem, sześć zatok, wyspę Kolovri i dalszy horyzont morza.

Lakones to także miejscowość o własnym charakterze, ze zwartą zabudową, małym placem i kościołem. Mieszkańcy żyją tu z oliwek i drobnego handlu, ale nie narzekają na turystów, jeśli ci zachowują się z szacunkiem. Wieczorem, gdy słońce niży się nad morzem, atmosfera robi się niemal teatralna. Jeśli planujesz kolację, rezerwuj wcześniej, bo miejsca przy barierce schodzą szybko.

Z Lakones można pojechać dalej, ku wsiom wewnątrz wyspy, albo wrócić inną drogą, przez Makrades i Krini. Obie wersje oferują ciekawe widoki, a w sumie pętla zajmuje około dwóch godzin spokojnej jazdy.

Wsie w głębi lądu: Makrades, Krini i okolice

Okolice Paleokastritsy to nie tylko morze. W głąb wyspy, pośród wzgórz porośniętych gajami oliwnymi, rozsiane są wsie, w których czas płynie wolniej niż nad zatoką. MAKRADES, nazywane czasem balkonem Korfu, leży na wzgórzu, ma wąskie uliczki, kamienne domy i niewielki plac z kawiarnią. Warto tu zajrzeć choćby po to, by kupić domowe wyroby z kumkwatów, oliwę albo wino od lokalnych gospodarzy.

KRINI, położone niżej, jest punktem wyjścia do Angelokastro i oferuje jeden z najładniejszych widoków na okolicę. Mniej więcej w tym samym rejonie, ale bardziej na południowy wschód, leżą LIAPADES i DOUKADES, wsie z zabytkowymi kościołami i dawnymi pałacykami weneckiej szlachty. Spacer po ich uliczkach to dobra okazja, by zrozumieć, że Korfu nie było kiedyś wyspą turystów, tylko ziemian i chłopów, żyjących z oliwy.

Dalej na północ zaczynają się wzgórza opisywane w osobnym tekście o wybrzeżu północno-wschodnim i Pantokratorze, a droga na południe prowadzi z powrotem w stronę Ermones, o którym piszemy na stronie o zachodnim wybrzeżu. Trasa Paleokastritsa – Lakones – Krini – Ermones to pętla, którą można pokonać w ciągu jednego dnia, jeśli nie zatrzymuje się zbyt często na zdjęcia.

Feakowie, Odyseusz i prawda o skałach

Kto czytał „Odyseję”, wie, że bohater po rozbiciu tratwy trafił na ląd, gdzie dobrze go przyjęto, wysłuchano jego opowieści i odwieziono do domu na Itakę okrętem bez sternika. Kraina feaków nosi w poemacie nazwę Scherii i wielu autorów od starożytności utożsamiało ją z Korfu. Dowodów twardych brak, ale skalne formacje u wybrzeży Paleokastritsy podsyciły wyobraźnię tak skutecznie, że miejscowi do dziś pokazują „kamienny statek”, zamieniony w skałę przez Posejdona, o czym przy okazji Kanoni piszemy w opisie Kerkiry.

Z historycznego punktu widzenia okolica była zamieszkana od starożytności, a w średniowieczu stanowiła strategiczny punkt obserwacyjny. Wenecjanie utrzymywali tu posterunki, które ostrzegały przed piratami z Afryki Północnej, a mieszkańcy wsi w głębi wyspy znali drogę na Angelokastro na pamięć. Do dziś w wielu rodzinach opowiada się o przodkach, którzy chronili się za jego murami z dobytkiem i dziećmi, czekając, aż żagle na horyzoncie znikną.

Dla współczesnego odwiedzającego ważne jest coś innego: Paleokastritsa to obszar, w którym przyroda, zabytki i legendy układają się w wyjątkowo spójną całość. Dlatego nawet jeśli nie interesują cię mity, a plaże zostawisz innym, sam spacer klifowym tarasem, w ciszy poranka, potrafi być jednym z najlepszych momentów podróży.

Jedzenie, nocleg i pora roku

W samej Paleokastritsie nie brakuje tawern, kawiarni i pensjonatów, a ich poziom jest zróżnicowany, jak to w miejscu, które odwiedza duża liczba osób. Najlepsze lokale znajdziesz zwykle nieco wyżej, w wioskach, gdzie ceny są niższe, a porcje większe. Na stołach pojawiają się grillowane ryby, ośmiornice, dania z mięsa duszonego w winie i lokalne sery. Do tego chleb, oliwa i proste sałatki, które na Korfu smakują inaczej niż na kontynencie, głównie dzięki oliwie.

Sezon trwa od maja do października. Wiosną okolica jest wyjątkowo zielona, a kwitnące kwiaty dodają kolorów skałom i zatokom. Wrzesień oferuje ciepłą wodę i mniej tłumów, a zimą wiele lokali zamyka się do kolejnego roku, co ma swoje zalety dla kogoś, kto lubi puste drogi. Pamiętaj, że okolica bywa wietrzna, a silny wiatr zachodni potrafi podnieść falę w zatokach, utrudniając kąpiel i rejsy.

Jeśli planujesz dłuższy pobyt, możesz wybrać Paleokastritsę jako bazę do wycieczek po północy wyspy. Stąd łatwo dojechać do Sidari, Roda i innych miejscowości, a także w góry, ku Pantokratorowi. Jest to doskonały przykład, jak mała okolica może mieścić w sobie niemal wszystko, co czyni Korfu wyjątkowym: morze, zabytki, góry, kuchnię i ludzi, którzy zawsze mają chwilę, żeby zapytać, skąd jesteś i czy już jadłeś.